W dniach 1–3 lipca 2026 r. w Katolickiej Szkole Marienschule w Poczdamie
odbyły się Dni Projektowe „Europa”, których tematem przewodnim była Polska. Jako Stowarzyszenie na rzecz Polsko-Niemieckiego Sąsiedztwa – Die Nachbarn e.V. (GdpN-Sąsiedzi) w znaczącym stopniu współtworzyliśmy program warsztatów poświęconych Polsce oraz zaprosiliśmy prelegentki i prelegentów z naszej sieci kontaktów. Naszym celem było pokazanie uczniom i uczennicom, że historia polsko-niemiecka nie jest zamkniętym rozdziałem przeszłości, lecz pozostaje aktualna także dziś. Chcieliśmy również wzbudzić ich ciekawość Polski i zachęcić do bliższego poznania naszego sąsiada.
Dni Projektowe otworzyła dyrektor szkoły ponadpodstawowej Andrea Herzig. Z okazji inauguracji Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie przesłała okolicznościowe przesłanie wideo, które uczniowie przyjęli z dużym entuzjazmem i nagrodzili brawami. Przewodniczący GdpN-Sąsiedzi, Christian Schmidt, podziękował dyrekcji szkoły za uczynienie Polski głównym tematem tegorocznych Dni Projektowych. Podkreślił znaczenie Polski oraz relacji polsko-niemieckich, wskazując jednocześnie, że znajomość naszego kraju i współpraca z nim mogą w przyszłości otworzyć uczniom nowe możliwości zawodowe.
Od rozbiorów Polski do instrumentalizacji historii
Jeden z warsztatów rozpoczął się od omówienia historii rozbiorów Polski oraz II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem niemieckiej napaści na Polskę i jej tragicznych konsekwencji. Następnie przedstawiono ideę pomnika poświęconego Polsce w Berlinie oraz planowanego Domu Polsko-Niemieckiego. Podkreślono również, że pamięć o polskich ofiarach niemieckiej okupacji powinna zajmować znacznie ważniejsze miejsce w niemieckiej kulturze pamięci. W tym celu w Berlinie otwarto w 2025 roku tymczasowe miejsce pamięci poświęcone Polsce w latach 1939–1945. Jednocześnie trwają przygotowania do utworzenia stałego miejsca pamięci oraz Domu Polsko-Niemieckiego jako przestrzeni pamięci, edukacji historycznej i spotkań.
Kolejnym ważnym zagadnieniem była polityczna instrumentalizacja historii oraz wpływ wydarzeń historycznych na życie pojedynczego człowieka. Ponieważ zaproszony prelegent w ostatniej chwili zachorował, warsztat spontanicznie poprowadził przewodniczący GdpN-Sąsiedzi Christian Schmidt.
Kolejny warsztat poświęcony był ruchowi „Solidarność”, jego współpracy z
opozycją w NRD oraz wpływowi na tamtejszych dysydentów. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” stał się dla wielu środowisk opozycyjnych w NRD ważnym punktem odniesienia, ponieważ pokazał, że także poza strukturami państwa można stworzyć niezależną sferę publiczną oraz trwałą społeczną przeciwwagę wobec władzy. Hasła takie jak „Uczcie się polskiego!” na początku lat osiemdziesiątych pokazywały, jak silnie impuls wolnościowy płynący z Polski oddziaływał również na społeczeństwo NRD. Świadek historii Wolfgang Templin opowiadał o własnych doświadczeniach, dzięki czemu uczniowie mogli poznać historię z pierwszej ręki.
Transformacja Polski w porównaniu z NRD
Tematem przewodnim warsztatu prowadzonego przez dr. Edwarda Wąsiewicza, honorowego konsula Austrii we Wrocławiu, była transformacja ustrojowa Polski i jej przebieg. Dr Wąsiewicz przyjechał specjalnie na to wydarzenie i jeszcze tego samego dnia wrócił do Wrocławia. Jesteśmy bardzo wdzięczni za to wyjątkowe zaangażowanie.
Współczesność – jak wygląda polsko-niemiecka współpraca policyjna w praktyce
O codziennej współpracy transgranicznej opowiedzieli Florian i Mariusz – dwaj funkcjonariusze Wspólnego Polsko-Niemieckiego Zespołu Policyjnego Guben–Gubin (GPT). Przybliżyli uczniom swoją codzienną służbę oraz pozytywne doświadczenia wynikające ze współpracy po obu stronach granicy. Wyjątkowość tego zespołu polega na tym, że funkcjonariusze działają zarówno w Niemczech, jak i w Polsce, realizując wspólne, codzienne interwencje policyjne.
Następnego dnia podczas wizyty we Wspólnym Centrum Współpracy Służb Granicznych, Policji i Służb Celnych w Słubicach uczniowie mogli z bliska zobaczyć współpracę polskich i niemieckich funkcjonariuszy. W nowoczesnym centrum przedstawiciele obu państw pracują ramię w ramię. Do ich najważniejszych zadań należy szybka wymiana informacji dotyczących konkretnych działań i przestępstw oraz koordynacja przedsięwzięć transgranicznych. Dzięki temu uczniowie mogli przekonać się, jak w praktyce funkcjonuje europejska współpraca na rzecz bezpieczeństwa – podobnie jak wcześniej w przypadku zespołu GPT.
Wspólne gotowanie
Nie zabrakło również polsko-niemieckich akcentów kulinarnych. Dwoje członków GdpN-Sąsiedzi wsparło warsztaty kulinarne, podczas których przygotowywano także tradycyjne polskie potrawy.
Pozostałe punkty programu
Oprócz warsztatów organizowanych przez nasze stowarzyszenie część uczniów uczestniczyła w zajęciach poświęconych polskiemu filmowi „Ida”, który porusza złożoną i nie zawsze łatwą tematykę historyczną. Warsztat ten został zorganizowany przez szkołę.
Program Dni Projektowych uzupełniły również zajęcia poświęcone czeskiej
historii poczdamskiej dzielnicy Babelsberg oraz pokaz tańca węgierskiego. Na miejscu obecny był także PolenMobil, którego stoisko cieszyło się tak dużym zainteresowaniem uczniów, że sala szybko wypełniła się po brzegi. Prowadzący z PolenMobil znakomicie poradzili sobie z tak liczną grupą uczestników.
Und schlussendlich brachte Anna Krzyżanowska den Grundschülern die polnische Polonaise bei. Die Schülerinnen und Schüler hatten wirklich viel Spaß damit.
Nasze podsumowanie
Trzy dni, bogaty program i liczne spotkania pokazały, jak wiele można osiągnąć 
dzięki bezpośredniej wymianie doświadczeń. Cieszymy się, że wraz z naszymi partnerami mogliśmy przyczynić się do przedstawienia uczniom Katolickiej Szkoły Marienschule w Poczdamie szerokiego obrazu historii i współczesności relacji polsko-niemieckich. Mamy nadzieję, że zdobyta wiedza zachęci ich również do odwiedzenia Polski.
Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentkom i prelegentom oraz zastępczyni dyrektora szkoły, pani Dahlitz, za doskonałą współpracę.